Ana içeriğe geç
Tüm haberlere dön
Deniz Teknolojileri 8 dk. okuma

Tekne altı kirlenmesini kontrol etmek için antifouling sisteminin yalnızca gövde malzemesine değil, teknenin nerede, ne hızda ve ne sıklıkta çalıştığına göre seçilmesi gerekiyor.

Haber odağıSeyir davranışıyla eşleşen güvenli ve mevzuata uyumlu sistem seçimi
Tersanede tekne gövdesine antifouling boya uygulayan çalışan
Antifouling uygulaması

Alg, midye ve diğer sucul organizmaların gövdeye tutunması yüzey pürüzlülüğünü artırabilir; hız, yakıt tüketimi, manevra ve bakım planını etkileyebilir. Ancak her teknenin kirlenme baskısı aynı değildir. Aynı marinada bağlı iki tekne bile kullanım sıklığı ve gövde sıcaklığı nedeniyle farklı sonuçlar yaşayabilir.

Operasyon profili neden ürün adından önce gelir?

Antifouling sistemleri çalışma mekanizması, aşınma davranışı ve hedef hizmet süresi bakımından farklılaşır. Düzenli seyir yapan hızlı bir tekne ile sezonun büyük bölümünü bağlı geçiren bir gezi teknesi aynı yüzey yenilenme dinamiğine sahip değildir. Bekleme süresi uzadıkça kirlenme organizmalarının yerleşmesi için daha kararlı bir ortam oluşabilir.

Seçim formunda tekne tipi, maksimum ve ortalama hız, yıllık seyir saati, kesintisiz bağlı kalma süresi, çekek periyodu ve hedeflenen havuzlama aralığı yer almalıdır. Bu bilgiler olmadan yalnızca “güçlü antifouling” talebi teknik açıdan eksik kalır.

Doğru antifouling, en yüksek aktif içeriğe sahip ürün değil; teknenin gerçek seyir ve bekleme davranışıyla kontrollü çalışan sistemdir.

Su bölgesi kirlenme baskısını değiştirir

Su sıcaklığı, tuzluluk, besin yükü, akıntı, güneşlenme ve liman içi su değişimi biyolojik kirlenmenin hızını etkiler. Sıcak ve besince zengin sularda sezon daha uzun olabilir. Tatlı su, acı su ve deniz suyu koşullarındaki organizma toplulukları da aynı değildir.

Yerel marina gözlemleri, önceki sezonun gövde fotoğrafları ve temizlik kayıtları ürün seçimi için değerli girdilerdir. Teknenin farklı bölgelere taşınacağı biliniyorsa, en uzun kalacağı ve en yüksek kirlenme baskısına sahip bölge dikkate alınmalıdır.

Beş temel veri

Gövde malzemesi, seyir hızı, bekleme süresi, su bölgesi ve hedef havuzlama aralığı sistem seçiminin çekirdeğini oluşturur.

Gövde malzemesi ve elektriksel uyumluluk

Çelik, alüminyum, ahşap ve kompozit gövdeler aynı astar ve antifouling kombinasyonunu kullanamaz. Özellikle alüminyum yüzeylerde metalik bileşenlerin ve sistemin elektriksel davranışının üretici tarafından açıkça uygun bulunması gerekir. Uygunsuz ürün kombinasyonu galvanik korozyon riskini artırabilir.

Mevcut kaplamanın türü bilinmiyorsa doğrudan üzerine yeni kat uygulamak yerine uyumluluk kontrolü yapılmalıdır. Sağlamlık, yapışma ve çözücü hassasiyeti küçük bir test alanında değerlendirilir; gerekiyorsa uygun bir bağlayıcı/izolasyon katıyla sistem ayrıştırılır.

Yüzey hazırlığı performansın başlangıcıdır

Basınçlı tatlı suyla yıkama, tuz ve gevşek biyolojik kalıntıları uzaklaştırmak için çekek sonrasında gecikmeden yapılmalıdır. Kalan sert kabuklar mekanik olarak temizlenmeli; yüzey zımparalanırken çevreye kontrolsüz toz ve kaplama parçacığı yayılmasını engelleyen yöntemler kullanılmalıdır.

Yeni astar gereken bölgelerde korozyon ve hasar sınırları düzgün biçimde açılmalı, kat geçişleri tüylenmeli ve üreticinin yeniden kaplama aralıkları izlenmelidir. Pervane, şaft, sensör ve su girişleri gibi özel parçalar için ayrı ürün ve maskeleme planı gerekir.

Uygulama miktarı takvimden daha önemlidir

Antifouling tabakasının kontrollü salım veya yüzey yenilenme mekanizması, önerilen toplam film kalınlığına dayanır. Boyayı fazla inceltmek veya teorik sarfiyatı gerçek alan hesabına dönüştürmemek, sezon bitmeden aktif tabakanın tükenmesine neden olabilir. Su hattı, dümen önü ve akışın yüksek olduğu kenarlar ek aşınma gördüğü için üretici önerisi doğrultusunda ilave kat gerektirebilir.

Son kat ile denize indirme arasındaki minimum ve maksimum süreye uyulmalıdır. Çok erken indirme film oluşumunu etkileyebilir; uzun bekleme ise bazı sistemlerde yüzey aktivasyonunu azaltabilir. Bu aralık sıcaklığa göre değişebildiğinden teknik veri föyü esas alınmalıdır.

Mevzuat ve çevresel sorumluluk

Antifouling ürünler, sucul organizmaların yüzeye yerleşmesini kontrol eden biyosidal ürünler kapsamında değerlendirilir. Avrupa Kimyasallar Ajansı, bu amaçtaki ürünleri Biyosidal Ürünler Tüzüğü altında Ürün Tipi 21 olarak tanımlar. Ürünün satıldığı ve kullanılacağı ülkedeki izin durumu, etiket koşulları ve profesyonel kullanım gereklilikleri kontrol edilmelidir.

Uygulama alanında toz, sıyırma atığı, boş ambalaj ve yıkama suyunun çevreye karışmasını önleyen kapalı bir iş planı oluşturulmalıdır. Kişisel koruyucu donanım, havalandırma ve yangın güvenliği ürünün güvenlik bilgi formuna göre düzenlenmelidir.

Sezon sonu performans kaydı

  • Teknenin seyir saati, ortalama hızı ve bağlı kaldığı süre kaydedilmeli.
  • Su hattı, omurga, dümen ve akış bölgeleri ayrı fotoğraflanmalı.
  • Kirlenme türü ile yoğunluğu bölge bazında not edilmeli.
  • Uygulanan ürün, parti, kat sayısı ve gerçek tüketim arşivlenmeli.
  • Temizlik yöntemi ve sezon içi müdahaleler değerlendirmeye eklenmeli.

Bu kayıtlar, bir sonraki çekekte ürün değişikliğine ihtiyaç olup olmadığını somutlaştırır. Performans değerlendirmesi tek bir fotoğrafla değil, operasyon verisiyle birlikte yapılmalıdır. Her uygulamada gövde malzemesi ve yerel mevzuat için ürün üreticisinin güncel teknik onayı alınmalıdır.

Mevzuat referansı

Antifouling ürünlerin Ürün Tipi 21 kapsamındaki tanımı için (AB) 528/2012 sayılı Biyosidal Ürünler Tüzüğü'nün resmî metnini inceleyebilirsiniz.