Viskozite
Sıvının akmaya karşı gösterdiği dirençtir. Uygulama yöntemi, sıcaklık ve inceltme oranı viskoziteyi etkileyebilir.
VOC (Uçucu Organik Bileşik)
Normal kullanım veya kuruma koşullarında buharlaşabilen organik bileşiklerin genel adıdır. Bir ürünün VOC değeri güncel teknik dokümanından kontrol edilmelidir.

Tabakalar hâlinde kalkma
Boya filminin yapışma veya esneklik kaybı nedeniyle parçalar hâlinde yüzeyden ayrılmasıdır.
Taşıyıcı
Pigment ve diğer katı bileşenlerin dağıldığı sıvı fazdır; bağlayıcı ile su veya solvent gibi inceltici bileşenlerden oluşabilir.
Tebeşirlenme
Bağlayıcının dış ortam etkileriyle bozulması sonucunda boya yüzeyinde kolayca silinebilen ince toz tabakası oluşmasıdır.
Termoplastik
Isıtıldığında yumuşayan, soğuduğunda yeniden sertleşen polimer yapıdır.
Termoset
Kürlendikten sonra yeniden ısıtıldığında erimeyen veya başlangıçtaki akışkan hâline dönmeyen çapraz bağlı polimer yapıdır.
Titanyum dioksit (TiO₂)
Yüksek beyazlık ve örtücülük sağladığı için boya ve kaplamalarda yaygın kullanılan inorganik pigmenttir.
Toz tutmama kuruması
Boya, astar veya vernik filminin yüzeyine havadaki tozların yapışmayacağı kuruma aşamasıdır.
Tuz kusması (çiçeklenme)
Duvar, tuğla, sıva veya beton yüzeylerde nemle taşınan çözünebilir tuzların yüzeyde beyaz birikinti oluşturmasıdır.
Tufal
Çeliğin sıcak işlenmesi sırasında yüzeyde oluşan, metalik özelliğini yitirmiş oksit tabakasıdır.
Tuz püskürtme testi
Kaplanmış metal numunelerin kontrollü tuzlu sis ortamında korozyon direncini karşılaştırmak için uygulanan hızlandırılmış laboratuvar testidir.

Sarkma
Yaş boya filminin dikey yüzeyde yer çekimi etkisiyle aşağı doğru akarak kalın izler oluşturmasıdır.
Yarı parlak (semigloss)
Mat ile parlak arasında ışık yansıtma düzeyine sahip yüzey görünümüdür.
Sertleştirici (hardener)
İki bileşenli sistemlerde bağlayıcıyla reaksiyona girerek kürlenmeyi sağlayan ikinci bileşendir.
Sertlik
Kuru boya filminin çizilme, batma veya aşınma gibi mekanik etkilere karşı gösterdiği dirençtir.
Sherardize yüzey
Çeliğin çinko tozuyla kontrollü sıcaklıkta işlenmesi sonucu çinko-demir difüzyon tabakasıyla kaplanmış yüzeydir.
Silikon açılması
Yüzeyde silikon, yağ veya benzeri kirleticilerin boyayı itmesiyle oluşan dairesel çukur ve açıklıklardır.
Solma
Rengin ışık, ısı, kimyasal veya dış ortam etkileri nedeniyle zamanla zayıflamasıdır.
Soyulma
Boya filminin yapışma kaybı sonucu şerit veya yaprak biçiminde yüzeyden ayrılmasıdır.
Stabilite
Ürünün depolama veya kullanım süresince temel fiziksel ve kimyasal özelliklerini koruyabilmesidir.
Su direnci
Kuru kaplama filminin suya maruz kaldığında görünümünü, yapışmasını ve koruyucu özelliklerini koruma yeteneğidir.
Sütlenme
Nem, hızlı solvent buharlaşması veya uyumsuz bileşenler nedeniyle filmde parlaklık ve şeffaflık kaybıyla oluşan bulanık görünümdür.
Süzme
Boya içindeki yabancı parçacık veya topakların uygun filtre yardımıyla uzaklaştırılması işlemidir.

Pas
Demir ve çelik yüzeylerde korozyon sonucunda oluşan demir oksit ve hidroksit esaslı ürünlerin genel adıdır.
Pigment
Boyaya renk, örtücülük veya özel performans kazandırmak amacıyla bağlayıcı içinde dağıtılan, genellikle çözünmeyen ince katı parçacıklardır.
Pigment yüzmesi
Farklı pigmentlerin ıslanma veya yoğunluk farkları nedeniyle yaş film yüzeyinde ayrışarak renk düzensizliği oluşturmasıdır.
Plastikleştirici
Film esnekliğini artırmak ve kırılganlığı azaltmak için formülasyona eklenen katkı maddesidir.
Polimerizasyon
Monomer adı verilen küçük moleküllerin kimyasal reaksiyonla uzun zincirli veya ağ yapılı polimerlere dönüşmesi sürecidir.
Portakal kabuğu görünümü
Yetersiz yayılma nedeniyle kuru film yüzeyinin portakal kabuğunu andıran dalgalı bir doku kazanmasıdır.
PVA (Polivinil asetat)
Boyalar, yapıştırıcılar ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda bağlayıcı veya film oluşturucu olarak kullanılabilen sentetik polimerdir.
PVC (Pigment Hacim Konsantrasyonu)
Pigment ve dolgu hacminin, kaplamadaki toplam uçucu olmayan katı hacmine oranıdır ve yüzde olarak ifade edilir.

Zımparalama
Yüzeyi temizlemek, pürüzlendirmek veya düzgünleştirmek amacıyla aşındırıcı malzemeyle yapılan mekanik hazırlık işlemidir.

Yaş üstüne yaş
İlk kat tamamen kurumadan, tanımlanan bekleme süresi içinde sonraki katın uygulanması yöntemidir.
Yayılma (flow)
Yaş kaplamanın uygulama izlerini azaltarak düzgün ve homojen bir film oluşturma yeteneğidir.
Yıkanabilirlik
Kuru boya filminin temizlik işlemleri sırasında görünümünü ve bütünlüğünü koruma kapasitesidir.
Yoğunluk
Bir maddenin birim hacim başına kütlesidir; boya ürünlerinde genellikle kilogram/litre olarak ifade edilir.

Uygulama viskozitesi
Ürünün seçilen fırça, rulo veya püskürtme ekipmanıyla doğru biçimde uygulanmasını sağlayan akış direnci aralığıdır.

Mikron
Milimetrenin binde birine eşit uzunluk birimidir ve boya sektöründe yaş veya kuru film kalınlığını belirtmek için kullanılır.

Oksidasyon
Bir maddenin oksijenle veya başka bir oksitleyiciyle elektron alışverişine dayalı kimyasal reaksiyona girmesidir.
Oksidasyonla kuruma
Bazı bağlayıcıların havadaki oksijenle reaksiyona girerek çapraz bağ oluşturması ve sertleşmesidir.
Opasite
Bir kaplamanın alt yüzeyi veya önceki rengi göstermeme derecesidir.

Örtücülük
Boyanın belirli bir film kalınlığında alt yüzeyin rengini ve desenini gizleyebilme yeteneğidir.

Reçine
Kaplamada bağlayıcı görev üstlenen; pigmentleri bir arada tutan, yüzeye yapışmayı ve filmin temel performansını sağlayan doğal veya sentetik polimer esaslı bileşendir.
Renk dayanımı
Kaplamanın ışık, ısı, hava koşulları veya kimyasal etkiler altında başlangıç rengini koruma yeteneğidir.

Kabarma
Nem, solvent hapsi, ozmotik basınç veya yapışma kaybı nedeniyle boya filminde kubbe biçimli yükselmeler oluşmasıdır.
Kanama
Alt kattaki renk verici bileşenlerin veya lekelerin üst kat boya içine geçerek yüzeyde renk değişimi oluşturmasıdır.
Kaplama
Bir yüzeye koruma, dekorasyon veya işlev kazandırmak amacıyla uygulanan film oluşturan malzeme veya katman sistemidir.
Katalizör
Kimyasal reaksiyon hızını etkileyen ve reaksiyon sonunda esas olarak tüketilmeyen maddedir.
Kırılganlık
Kuru filmin bükülme, darbe veya uzama sırasında çatlama ya da ufalanma eğilimidir.
Kıvam (viskozite)
Boyanın akmaya karşı gösterdiği dirençtir; yüksek viskoziteli ürünler daha yavaş akar.
Komponent
Çok bileşenli bir ürün sistemini oluşturan ayrı bileşenlerin her biridir.
Konik mandrel
Kaplama filminin bükülme ve esneklik performansını değerlendirmek için kullanılan konik deney aparatıdır.
Korozyon
Metal ile çevresi arasındaki kimyasal veya elektrokimyasal reaksiyonlar sonucunda metalin özelliklerini kaybetmesidir.
Krater
Yaş filmde hava, gaz veya yüzey kirleticileri nedeniyle oluşan, kenarları yükselmiş dairesel çukurdur.
Aşındırıcı püskürtme
Pas, tufal ve eski kaplamaları uzaklaştırmak; uygun yüzey profili oluşturmak için aşındırıcı malzemenin basınçla yüzeye yönlendirilmesidir.
Kuru püskürtme
Püskürtülen boya damlacıklarının yüzeye ulaşmadan fazla solvent kaybederek pürüzlü ve zayıf birleşmiş bir film oluşturmasıdır.
Küf
Nemli ve uygun besin koşullarında yüzeyde gelişebilen mantar oluşumlarının genel adıdır.
Kürlenme
Kaplamanın fiziksel veya kimyasal süreçlerle tasarlanan son sertlik ve performans düzeyine ulaşmasıdır.

İğne deliği
Filmde hapsolan hava, nem veya solventin çıkışı sırasında oluşan iğne ucu büyüklüğündeki küçük açıklıklardır.
İnceltici
Boyanın uygulama viskozitesini ayarlamak için kullanılan su veya ürünle uyumlu solvent karışımıdır; türü ve oranı teknik bültende belirtilir.

Hacim katıları
Uçucu bileşenler uzaklaştıktan sonra filmde kalan pigment, dolgu ve bağlayıcı hacminin toplam ürün hacmine oranıdır.
Hadde pulu
Çeliğin sıcak haddeleme veya ısıl işlem sırasında yüzeyinde oluşan yoğun oksit tabakasıdır.
Hava kurumalı boya
Normal ortam koşullarında solvent/su kaybı, oksidasyon veya her iki mekanizmayla kuruyan boya sistemidir.
Havasız püskürtme (airless)
Boyanın yüksek akışkan basıncıyla, basınçlı hava karıştırılmadan memeden atomize edilerek uygulanması yöntemidir.
Hızlandırıcı
Bir reaksiyonun başlamasını veya ilerleme hızını artırmak amacıyla formülasyona eklenen maddedir.

Galvaniz yüzey
Korozyon direncini artırmak amacıyla çinko veya çinko alaşımıyla kaplanmış çelik yüzeydir.
Dolgu pigmenti (genleştirici)
Kaplamanın reoloji, matlık, sertlik veya maliyet gibi özelliklerini düzenlemek için kullanılan mineral esaslı pigmenttir.

Film oluşumu
Su veya solventin uzaklaşması ve bağlayıcı parçacıkların birleşmesi ya da reaksiyona girmesi sonucunda sürekli kaplama tabakasının oluşmasıdır.
Flash-off
Yaş uygulamadan sonraki kat veya fırınlama öncesinde uçucu bileşenlerin kontrollü biçimde uzaklaşması için verilen bekleme süresidir.
Yaş üstüne yaş astar
Tam kürlenme yapılmadan üzerine son kat uygulanabilen ve sistemle birlikte kürlenen astardır.
Flokülasyon
Pigment parçacıklarının zayıf bağlarla birleşerek daha büyük kümeler oluşturmasıdır.

Elastikiyet
Kuru filmin çatlamadan veya yapışmasını kaybetmeden şekil değişimine uyum sağlayabilmesidir.
Elektrostatik uygulama
Elektriksel olarak yüklenen boya parçacıklarının topraklanmış iş parçasına yönlendirilmesiyle gerçekleştirilen püskürtme yöntemidir.
Emprenye
Düşük viskoziteli bir ürünün gözenekli yüzeye nüfuz ederek boşlukları doldurması ve yüzeyi sonraki işlemlere hazırlamasıdır.
Emülsiyon
Birbiri içinde çözünmeyen iki sıvıdan birinin, emülgatör yardımıyla diğer faz içinde ince damlacıklar hâlinde dağılmasıdır.
Enamel
Genellikle düzgün, dayanıklı ve dekoratif bir son kat film oluşturmak üzere tasarlanan boya türüdür; farklı parlaklık seviyelerinde olabilir.

Daldırma
Parçanın kaplama malzemesi içine daldırılıp kontrollü biçimde çıkarılmasıyla yapılan uygulama yöntemidir.
Darbe testi
Kaplamanın ani mekanik deformasyona karşı çatlama, ayrılma ve yapışma performansını değerlendiren deneydir.
Dayanıklılık
Kaplamanın kullanım süresince hava, kimyasal, mekanik ve diğer yıpratıcı etkilere karşı özelliklerini koruma derecesidir.
Dispersiyon (süspansiyon)
İnce katı parçacıkların bir sıvı faz içinde olabildiğince homojen dağıtılmasıdır.

Çapraz kesim (cross-cut)
Kuru kaplamanın yüzeye yapışmasını, standart bir kesik deseni ve bant yardımıyla karşılaştırmalı olarak değerlendiren test yöntemidir.

Çatlama
Kuru boya filminde gerilim, yaşlanma, aşırı kalınlık veya uyumsuzluk nedeniyle çizgisel yarıklar oluşmasıdır.
Çiğlenme noktası
Havadaki su buharının yüzey üzerinde yoğuşmaya başladığı sıcaklıktır. Uygulama öncesinde yüzey sıcaklığıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Çizilme direnci
Kuru filmin keskin veya aşındırıcı bir etki altında iz ve hasar oluşumuna karşı gösterdiği dirençtir.

Badana
Geleneksel olarak kireç ve su esaslı hazırlanan, çoğunlukla mineral yüzeylerde kullanılan dekoratif kaplamadır.
Bağlayıcı
Pigmentleri bir arada tutan, kaplamanın yüzeye yapışmasını ve sürekli film oluşturmasını sağlayan temel bileşendir.
Balık gözü
Yağ, silikon veya benzeri yüzey kirleticilerinin yaş boyayı itmesiyle oluşan dairesel açılma kusurudur.
Beyaz pas
Çinko kaplı yüzeylerde nem ve yetersiz havalandırma koşullarında oluşabilen beyaz renkli korozyon ürünüdür.
Beyazlama
Kaplama renginin ışık, dış ortam veya kimyasal etkiler sonucunda açılmasıdır.
Boya
Uygulandığı yüzeyde koruyucu, dekoratif veya işlevsel bir film oluşturmak üzere formüle edilen kaplama malzemesidir.
Boya kusuru
Hazırlık, uygulama, kuruma, kürlenme veya servis koşullarındaki nedenlerle filmde oluşan istenmeyen görünüm ya da performans problemidir.
Bronzlaşma
Bazı pigmentlerin yüzeyde optik olarak metalik veya bronz renkli hareler oluşturduğu görünüm kusurudur.

Aderans
Kuru kaplama filminin uygulandığı yüzeye veya alt kattaki kaplamaya tutunma yeteneğidir.
Havasız püskürtme (airless)
Yaş boyanın yüksek basınçla, basınçlı hava karıştırılmadan tabancadan atomize edilerek uygulanmasıdır.
Akrilik
Akrilik veya metakrilik monomerlerden türetilen, renk ve dış ortam dayanımı gibi özellikleriyle kaplamalarda kullanılan sentetik polimer ailesidir.
Akrilik esaslı boya
Film oluşturucu bağlayıcısı akrilik polimer veya kopolimer olan boya sistemidir.
Akrilik reçine
Parlaklık ve renk dayanımı, sertlik, yapışma veya dış ortam performansı için kaplama formülasyonlarında kullanılan akrilik esaslı bağlayıcıdır.
Alevlenme noktası
Bir sıvının buharlarının tanımlı test koşullarında ateşleme kaynağıyla geçici olarak tutuşabildiği en düşük sıcaklıktır.
Alkali dayanımı
Kuru kaplamanın bazik maddeler veya alkali yüzey koşulları karşısında görünümünü ve bütünlüğünü koruma yeteneğidir.
Alkid
Poliol ve çok bazlı asitlerin yağ asitleriyle modifiye edilmesiyle üretilen; boya, vernik ve astarlarda bağlayıcı olarak kullanılan reçine ailesidir.
Ani paslanma
Temizlenmiş çelik yüzeyde veya su bazlı uygulama sırasında kısa sürede oluşan ince yüzey pasıdır.
Antikorozif boya
Metal yüzeyin korozyon hızını azaltmak ve hizmet ömrünü uzatmak amacıyla formüle edilen astar veya kaplama sistemidir.
Asit dayanımı
Kuru boya veya vernik filminin tanımlı asitlere maruz kaldığında özelliklerini koruma derecesidir.